Een mantelzorgwoning biedt uitkomst voor wie zorg verleent of ontvangt in de privésfeer. Maar hoe zit het eigenlijk met de regels, vergunningen en belasting? Wat verandert er in 2025 onder de Omgevingswet? In dit artikel lees je alles over de regelgeving rondom mantelzorgwoningen: overzichtelijk, actueel en praktisch.
Dit artikel behandelt o.a.:
- Mantelzorgwoning vergunning nodig of niet?
- Regels voor plaatsing in je tuin
- Hoe lang mag een mantelzorgwoning blijven staan?
- Fiscale aandachtspunten
- Nieuwe regels vanaf 2025
- Wie betaalt de mantelzorgwoning?
Wat zijn de regels voor een mantelzorgwoning in 2025?
Vanaf 2024 geldt de Omgevingswet, die het eenvoudiger moet maken om bouwwerken, zoals een mantelzorgwoning, te plaatsen. Maar wat betekent dat in de praktijk?
Volgens de wet is een mantelzorgwoning:
“Een zelfstandige woonruimte op hetzelfde perceel als de woning van de mantelzorger of zorgbehoevende, bedoeld voor intensieve zorgverlening.”
De belangrijkste regels in 2025:
-
Vergunningsvrij bouwen is vaak mogelijk binnen de regels van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
-
Je moet wel voldoen aan de bouwtechnische eisen (veiligheid, toegankelijkheid, gezondheid).
-
De woning mag alleen geplaatst worden zolang de mantelzorgsituatie actief is.
-
De gemeente kan vragen om bewijs van mantelzorg (bijv. verklaring van een arts of wijkverpleegkundige).
>> Meer info: Rijksoverheid – Bouwregels mantelzorgwoning
Waar mag je een mantelzorgwoning plaatsen?
Een mantelzorgwoning mag meestal worden geplaatst:
- In de tuin van een bestaande woning
- In een bestaand bijgebouw, zoals een schuur of garage (mits verbouwd tot woonruimte)
- Op een kavel met woonbestemming
Belangrijk:
-
De woning moet op hetzelfde perceel staan als degene die zorg verleent of ontvangt.
-
Een perceel zonder woonbestemming of agrarische grond is vaak uitgesloten.
-
Vraag altijd bij jouw gemeente na of plaatsing mogelijk is op jouw locatie.
>> Lees ook: Complete wegwijzer voor mantelzorgwoningen
Is een vergunning nodig voor een mantelzorgwoning?
In veel gevallen geldt: een mantelzorgwoning is vergunningsvrij, maar alleen als aan de voorwaarden wordt voldaan.
Wanneer géén vergunning nodig is:
- Als het gaat om een bijgebouw in de achtertuin binnen het bouwvlak
- Als het voldoet aan de eisen van het Bbl (omgevingswet)
- Als het tijdelijk is en weer verwijderd wordt na het einde van de zorgsituatie
Wanneer wél een vergunning nodig is:
- Bij plaatsing vóór het hoofdgebouw (voortuin)
- Als het gaat om een grotere of afwijkende constructie
- Als het perceel geen woonbestemming heeft
Dit noemen we ook wel: pré mantelzorgwoning vergunning aanvragen, voor situaties waar nog geen mantelzorg verleend wordt maar wel wordt voorbereid.
Hoe lang mag een mantelzorgwoning blijven staan?
Een mantelzorgwoning mag blijven staan zolang de zorgsituatie duurt. Zodra de zorgvraag vervalt (bijv. overlijden of verhuizing), moet de woning worden verwijderd of herbestemd tot bijgebouw zonder woonfunctie.
- Vaak staat er een termijn van 6 tot 12 maanden na beëindiging van de zorgrelatie.
- Gemeenten kunnen controle uitvoeren.
>> Gerelateerd: Vergunning voor kantoorunit regelen
Wie betaalt de mantelzorgwoning?
De kosten voor een mantelzorgwoning worden meestal gedragen door:
- De zorgbehoevende of diens familie
- Eventueel (gedeeltelijk) door de mantelzorger
- In sommige gemeenten zijn subsidies of leningen beschikbaar
Fiscale aandachtspunten:
- Een mantelzorgwoning verhoogt mogelijk de WOZ-waarde van het perceel
- In sommige situaties kan het gevolgen hebben voor de erfbelasting of toeslagen
Veelgestelde vragen
Mag ik een mantelzorgwoning in mijn tuin plaatsen?
Ja, mits er al een woning staat op het perceel, en je voldoet aan de bouw- en plaatsingsvoorwaarden.
Wat zijn de nieuwe regels voor mantelzorgwoningen in 2025?
De Omgevingswet maakt het makkelijker om vergunningsvrij te bouwen, maar gemeenten houden toezicht op naleving van de voorwaarden.
Moet ik bewijs aanleveren voor mantelzorg?
Ja, meestal is een verklaring van een arts of wijkverpleegkundige vereist.
Kan ik nu al een mantelzorgwoning plaatsen vóór de zorgsituatie begint?
Ja, dat heet een pré mantelzorgwoning. Hiervoor heb je vaak een vergunning nodig.
Mantelzorgwoning kopen of huren bij Liber Units?
Bij Liber Units kun je terecht voor tijdelijke en permanente mantelzorgwoningen: snel leverbaar, flexibel inzetbaar en volledig aangepast aan de wensen van de bewoner:
- Direct uit voorraad leverbaar (200-400 units)
- Huur of koop: altijd flexibel
- Duurzaam, circulair en efficiënt
- Comfort en privacy voor zorgverlener én zorgontvanger
